Ulubiony wiersz Ayn Rand: „Jeżeli” Rudyarda Kiplinga

Filozof Ayn Rand powiedziała, że nie chce żadnej mowy pochwalnej na swoim pogrzebie, ale poprosiła tylko, aby został przeczytany jej ulubiony wiersz, Jeżeli autorstwa Rudyarda Kiplinga. Utwór napisany w 1895 roku, opublikowany w 1910. Został on napisany w formie ojcowskich rad dla Johna, syna wybitnego noblisty. W pośmiertnie wydanej autobiografii autor napisał, że jego poetycką inspiracją były militarne działania i postać Leandera Starra Jamesona, przyjaciela Kiplinga, polityka,  słynnego członka wojny burskiej, lidera Rajdu Jamesona przeciwko Republice Południowoafrykańskiej, którego celem było obalenie rządu Paula Krugera, lidera oporu Borów przeciw Brytyjczykom. Wiersz jest klasycznym przykładem wiktoriańskiego stoicyzmu, w którym autor wychwala samodyscyplinę oraz  brytyjskie ideały, przez co był krytykowany podczas lewicowej rewolty Buntu Młodych, której członkowie sprzeciwiali się tradycyjnym formom obyczajowości oraz tamtejszej kulturze. Popularność dzieła Kiplinga stała się tak wysoka, że w jego oprawiony egzemplarz został umieszczony na biurkach podchorążych w Akademii Obrony Narodowej Indii oraz United States Naval Academy.

Jeżeli spokój zachowasz, choćby go stracili
Ubodzy duchem, ciebie oskarżając;
Jeżeli wierzysz w siebie, gdy inni zwątpili,
Na ich niepewność jednak pozwalając.
Jeżeli czekać zdołasz, nie czując zmęczenia,
Samemu nie kłamiesz, chociaż fałsz panuje,
Lub nienawiścią otoczon, nie dasz jej wstąpienia,
Lecz mędrca świętego pozy nie przyjmujesz.

Jeżeli masz marzenia, nie czyniąc ich panem,
Jeżeli myśląc, celem nie czynisz myślenia,
Jeżeli triumf i porażkę w życiu napotkane
Jednako przyjmujesz oba te złudzenia.
Jeżeli zniesiesz, aby z twoich ust
Dla głupców pułapkę łotrzy tworzyli,
Lub gmach swego życia, co runął w nów,
Bez słowa skargi wznieść będziesz miał siły.

Jeżeli zbierzesz, coś w życiu swym zdobył,
I na jedną kartę wszystko to postawisz,
I przegrasz, i zaczniesz wieść żywot nowy,
A żal po tej stracie nie będzie cię trawić.
Jeżeli zmusisz, choć ich już nie stanie,
Serce, hart ducha, aby ci służyły,
A gdy się wypalisz, Wola twa zostanie
I Wola ta powie ci: „Wstań! Zbierz siły!”

Jeżeli pokory zniszczyć nie zdoła tłumu obecność,
Pychy nie czujesz, z królem rozmawiając,
Jeżeli nie zrani cię wrogów ni przyjaciół niecność,
I ludzi cenisz, żadnego nie wyróżniając.
Jeżeli zdołasz każdą chwilę istnienia
Wypełnić życiem, jakby była wiekiem,
Twoja jest ziemia i wszystkie jej stworzenia
I – mój synu – będziesz prawdziwym człowiekiem!


OPRACOWANIE: JAN EULER
POLSKA WERSJA WIERSZA RUDYARDA KIPLINGA: https://poema.pl/publikacja/46611-jezeli
ANGIELSKA WERSJA WIERSZA RUDYARDA KIPLINGA: http://www.poetryfoundation.org/poem/175772